Ολυμπιακός: Έτσι παίζει ο Ιμανόλ – Η φιλοσοφία που φέρνει στον Πειραιά

Κατοχή της μπάλας, παρουσία στο μισό γήπεδο του αντιπάλου, πολλοί παίκτες κοντά μεταξύ τους και άμεση πίεση όταν χαθεί η κατοχή. Αν κάποιος ήθελε να συμπυκνώσει σε λίγες γραμμές το ποδόσφαιρο που χαρακτήρισε τον Ιμανόλ Αλγκουαθίλ στη Ρεάλ Σοσιεδάδ, αυτές θα ήταν οι βασικές του αρχές.

Για τον Ολυμπιακό, όμως, μεγαλύτερη σημασία έχει το πώς μεταφράζονται όλα αυτά μέσα στο γήπεδο. Ο Ιμανόλ δεν είναι προπονητής ενός και μοναδικού σχηματισμού. Είναι περισσότερο προπονητής συγκεκριμένων αποστάσεων, χώρων και συμπεριφορών, με το σύστημα να προσαρμόζεται στα χαρακτηριστικά των παικτών του.

Κατοχή, αλλά όχι κατοχή για την κατοχή

Η Σοσιεδάδ του Ιμανόλ είχε σαφή πρόθεση να ελέγξει τον αγώνα μέσω της μπάλας. Η LaLiga είχε καταγράψει ήδη από τα πρώτα χρόνια της θητείας του ότι η ομάδα βρισκόταν ανάμεσα στις πιο συνδυαστικές του πρωταθλήματος και περνούσε μεγάλο μέρος της κατοχής της στο αντίπαλο μισό.

Αυτό, όμως, δεν σήμαινε ατελείωτες πάσες χωρίς στόχο. Το πρώτο ζητούμενο ήταν να προσελκύσει την πίεση, να δημιουργήσει ελεύθερο παίκτη και από εκεί να επιταχύνει. Οι αναλύσεις του Coaches’ Voice δείχνουν ότι η Σοσιεδάδ χρησιμοποιούσε συχνά την έννοια του «τρίτου παίκτη», ένας μέσος υποδεχόταν ή τραβούσε αντίπαλο και ο επόμενος γινόταν διαθέσιμος για να προχωρήσει την επίθεση.

Γι’ αυτό και το «ποδόσφαιρο κατοχής» δεν περιγράφει από μόνο του όσα ζητά ο Ιμανόλ. Η πραγματική στόχευση είναι να μετακινηθεί ο αντίπαλος και να δημιουργηθεί χώρος, ώστε η κυκλοφορία να αποκτήσει ξαφνικά μεγαλύτερη ταχύτητα.

Ο παίκτης που γίνεται σημείο αναφοράς στον άξονα

Εδώ εμφανίζεται ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά της ποδοσφαιρικής του σκέψης, ο ρόλος του κεντρικού χαφ μπροστά από την άμυνα.

Στη Σοσιεδάδ, ο Μαρτίν Θουμπιμέντι έγινε βασικό κομμάτι ολόκληρου του μηχανισμού. Στην ανάπτυξη βρισκόταν πίσω από την πρώτη γραμμή πίεσης του αντιπάλου, προσπαθώντας να είναι διαθέσιμος ανάμεσα ή δίπλα στους παίκτες που πίεζαν τους στόπερ. Όταν χρειαζόταν, μπορούσε να χαμηλώσει ακόμη περισσότερο ή να κινηθεί ανάμεσα στους κεντρικούς αμυντικούς.

Οι δύο εσωτερικοί μέσοι βρίσκονταν ψηλότερα και σε διαφορετικά ύψη, ώστε να δημιουργούνται διαρκώς γραμμές πάσας. Ο στόχος ήταν να υπάρχει παίκτης πίσω από την πρώτη πίεση και μπροστά από την επόμενη γραμμή του αντιπάλου.

Αυτό είναι ένα σημείο που θα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στον Ολυμπιακό. Όχι επειδή μπορούμε από τώρα να ορίσουμε ποιος θα αναλάβει κάθε ρόλο, αλλά επειδή η συγκεκριμένη θέση είχε καθοριστική λειτουργία στη Σοσιεδάδ του Ιμανόλ.

Τα μπακ δίνουν πλάτος, οι υπόλοιποι ψάχνουν τον χώρο μέσα

Η ανάπτυξη του Ιμανόλ δεν περιορίζεται μόνο στον άξονα. Στην πραγματικότητα, η συγκέντρωση πολλών παικτών στο κέντρο έχει συχνά έναν δεύτερο στόχο, να συμπιεστεί εκεί ο αντίπαλος και να ανοίξει χώρος στις πλευρές.

Σε αρκετές εκδοχές της Σοσιεδάδ, ο ένας πλάγιος μπακ ανέβαινε πολύ ψηλά, ενώ εξτρέμ και εσωτερικοί μπορούσαν να κινηθούν προς τα μέσα. Το Coaches’ Voice επισημαίνει ότι έτσι δημιουργούνταν συνεργασίες εξτρέμ-μπακ-εσωτερικού και καταστάσεις στις οποίες ένας παίκτης μπορούσε να βρεθεί απομονωμένος στο «ένας εναντίον ενός» στην πλευρά.

Δεν ανέβαιναν, πάντως, πάντοτε και οι δύο μπακ με τον ίδιο τρόπο. Υπήρχαν ασύμμετρες τοποθετήσεις, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά των εξτρέμ και τις ανάγκες του αγώνα. Αυτό είναι ακόμη ένα δείγμα ότι ο Ιμανόλ δουλεύει περισσότερο με αρχές παιχνιδιού παρά με ένα ακίνητο τακτικό σχέδιο.

Η πίεση είναι ίσως το πιο αναγνωρίσιμο στοιχείο

Αν υπάρχει ένα χαρακτηριστικό που εμφανίζεται σχεδόν σε κάθε σοβαρή τεχνική ανάλυση της Σοσιεδάδ του Ιμανόλ, αυτό είναι η πίεση.

Η LaLiga είχε καταγράψει τη Σοσιεδάδ ως ομάδα που ανάγκαζε συχνά τον αντίπαλο σε απώλειες στο πρώτο τρίτο του γηπέδου και ως μία από εκείνες που έτρεχαν περισσότερο χωρίς την μπάλα. Ο Πόρτου είχε περιγράψει τον προπονητή του ως άνθρωπο που θέλει να επιτίθεται, να πιέζει και να απαιτεί το μέγιστο από τους ποδοσφαιριστές του.

Αρκετά χρόνια αργότερα, η ίδια ταυτότητα παρέμενε εμφανής και στο υψηλότερο ευρωπαϊκό επίπεδο. Η UEFA περιέγραψε τη Σοσιεδάδ του Champions League 2023/24 ως ομάδα που απαιτούσε κατοχή και πίεζε ψηλά, ενώ ο Μικέλ Οϊαρθάμπαλ είχε πει χαρακτηριστικά ότι η ταυτότητα της ομάδας τους ήταν ακριβώς αυτή, να πιέζουν ψηλά.

Ακόμη και το 2025, σε ευρωπαϊκή ανάλυση αγώνα με τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, η UEFA στάθηκε στην οργανωμένη και επιθετική πίεση της Σοσιεδάδ, που ανάγκαζε τον Αντρέ Ονάνα να επιλέγει συχνά μακρινές μεταβιβάσεις αντί για κοντινή ανάπτυξη.

Το ρίσκο που συνοδεύει αυτή τη φιλοσοφία

Η πίεση τόσο ψηλά έχει και κόστος. Όταν η πρώτη γραμμή σπάσει, δημιουργείται χώρος πίσω από τους παίκτες που έχουν ανέβει.

Ο ίδιος ο Ιμανόλ το είχε αναγνωρίσει σε παιχνίδι με τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, λέγοντας ότι ήθελε να παραμείνει πιστός στο στιλ της ομάδας του, παρότι γνώριζε ότι η ταχύτητα του αντιπάλου μπορούσε να προκαλέσει προβλήματα στην πλάτη της άμυνας.

Αυτό είναι σημαντικό και για την ανάγνωση της νέας εποχής στον Ολυμπιακό. Το pressing δεν είναι απλώς «τρέχουμε περισσότερο». Απαιτεί συγχρονισμό, μικρές αποστάσεις μεταξύ των γραμμών και σωστή θέση των παικτών που δεν πιέζουν άμεσα, ώστε η ομάδα να είναι έτοιμη εάν ο αντίπαλος ξεφύγει από την πρώτη παγίδα.

4-3-3, 4-2-3-1, αλλά όχι δογματισμός

Ο 4-3-3 υπήρξε η πιο αναγνωρίσιμη δομή του Ιμανόλ, όμως δεν ήταν η μοναδική. Η LaLiga είχε καταγράψει συχνή χρήση 4-3-3/4-1-4-1 και 4-2-3-1, ενώ οι νεότερες τεχνικές αναλύσεις επιβεβαιώνουν ότι μπορούσε να μεταβάλει τόσο τον αριθμό όσο και τις θέσεις των κεντρικών μέσων.

Σε παιχνίδια όπου ήθελε περισσότερη προστασία απέναντι στις μεταβάσεις, μπορούσε να χρησιμοποιήσει διπλό άξονα μπροστά από τους στόπερ. Άλλες φορές, ένας καθαρός «6» είχε μπροστά του δύο εσωτερικούς που τοποθετούνταν ψηλότερα.

Το βασικό, επομένως, δεν είναι να περιμένουμε από τώρα ένα συγκεκριμένο «4-3-3 του Ιμανόλ» στον Ολυμπιακό. Πιο ασφαλές είναι να περιμένουμε τις αρχές που επαναλαμβάνονταν ανεξάρτητα από τον σχηματισμό, παίκτες κοντά στην μπάλα, ισχυρή παρουσία στον άξονα, πλάτος την κατάλληλη στιγμή και άμεση αντίδραση μετά την απώλεια.

Η Zubieta και η εμπιστοσύνη στους νεαρούς

Υπάρχει ακόμη ένα στοιχείο που δεν αφορά ακριβώς τον σχηματισμό, αλλά τον τρόπο με τον οποίο οικοδόμησε τη Σοσιεδάδ.

Η εμπιστοσύνη σε ποδοσφαιριστές της Zubieta, της ακαδημίας του συλλόγου, αποτέλεσε σταθερό χαρακτηριστικό της θητείας του. Η LaLiga ξεχωρίζει περιπτώσεις όπως οι Θουμπιμέντι, Θουμπέλδια και Μπαρενετσέα, ενώ στη φάση των ομίλων του Champions League 2023/24 η UEFA σημείωνε ότι η αποστολή διέθετε 11 γηγενείς παίκτες και τουλάχιστον έξι από αυτούς ξεκινούσαν στα παιχνίδια.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ο νέος προπονητής του Ολυμπιακού θα προχωρήσει αυτομάτως σε μαζική χρησιμοποίηση νεαρών. Δείχνει, όμως, ότι δεν φοβάται να αναθέσει ουσιαστικούς ρόλους σε νεότερους ποδοσφαιριστές όταν θεωρεί ότι μπορούν να υπηρετήσουν το αγωνιστικό του σχέδιο.

Τι μπορεί πραγματικά να περιμένει ο Ολυμπιακός

Το μεγαλύτερο λάθος θα ήταν να θεωρηθεί ότι από την πρώτη προπόνηση ο Ολυμπιακός θα μετατραπεί στη Ρεάλ Σοσιεδάδ του 2023.

Η φιλοσοφία του Ιμανόλ απαιτεί συγχρονισμό στην πίεση, αυτοματισμούς στην ανάπτυξη και ποδοσφαιριστές που γνωρίζουν πού πρέπει να βρίσκονται ακόμη και όταν δεν έχουν την μπάλα. Αυτά είναι στοιχεία που χτίζονται μέσα από επαναλήψεις και όχι μέσα σε μερικές ημέρες.

Τα πρώτα σημάδια μπορούν, πάντως, να είναι πιο απλά και ορατά, πόσο ψηλά θα επιχειρεί να ανακτήσει την μπάλα ο Ολυμπιακός, πώς θα τοποθετούνται οι μέσοι στην πρώτη ανάπτυξη, ποιος θα δίνει το πλάτος και πόσοι παίκτες θα βρίσκονται κοντά στην περιοχή όταν η ομάδα εγκαθίσταται στο αντίπαλο μισό.

Η προηγούμενη δουλειά του Ιμανόλ δίνει μία αρκετά σαφή κατεύθυνση. Θέλει την ομάδα του να έχει την μπάλα, αλλά ακόμη περισσότερο θέλει να αποφασίζει εκείνη πού και με ποιον ρυθμό θα παίζεται το παιχνίδι.

Και αυτή είναι η πρώτη μεγάλη τακτική αλλαγή που θα έχει ενδιαφέρον να παρακολουθήσουμε στον νέο Ολυμπιακό.