Η στρατιωτική κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή με την κοινή επίθεση Ισραήλ και ΗΠΑ κατά του Ιράν το πρωί του Σαββάτου, προκαλεί ήδη ισχυρούς τριγμούς στην παγκόσμια οικονομία.
Οι αναλυτές προειδοποιούν για ένα «πολεμικό premium» στις τιμές της ενέργειας, καθώς η περιοχή ελέγχει το 20% της παγκόσμιας ροής πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Το πετρέλαιο σε «τροχιά» 100 δολαρίων
Ήδη από τις πρώτες ώρες των εχθροπραξιών, οι τιμές του Brent και του WTI σημείωσαν άνοδο που ξεπερνά το 4%. Με την τιμή του Brent να κυμαίνεται πλέον κοντά στα 73 δολάρια, οι οίκοι αξιολόγησης όπως η J.P. Morgan και η BloombergNEF προειδοποιούν ότι σε περίπτωση πλήρους εμπλοκής, το βαρέλι θα μπορούσε να αγγίξει ή και να ξεπεράσει τα 100-120 δολάρια.
Οι βασικοί κίνδυνοι για την ενέργεια:
- Στενά του Ορμούζ: Οποιοδήποτε κλείσιμο του στρατηγικού περάσματος θα σήμαινε άμεση έλλειψη εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως.
- Υποδομές του Ιράν: Το Ιράν παράγει περίπου 3,3 έως 4,7 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα. Τυχόν καταστροφή των εγκαταστάσεων εξαγωγής θα προκαλούσε μόνιμη άνοδο τιμών.
- Κόστος καυσίμων: Για τους καταναλωτές στην Ευρώπη και την Ελλάδα, αυτό μεταφράζεται σε άμεση αύξηση στην αντλία τις επόμενες ημέρες.
Φυγή προς τον Χρυσό και «κόκκινο» στο Wall Street
Οι επενδυτές εγκαταλείπουν τα ριψοκίνδυνα περιουσιακά στοιχεία, όπως οι μετοχές τεχνολογίας, και στρέφονται στα λεγόμενα «ασφαλή καταφύγια». Ο χρυσός έχει ήδη σπάσει το φράγμα των 5.200 δολαρίων ανά ουγγιά, με ορισμένους αναλυτές της UBS και της Deutsche Bank να προβλέπουν άνοδο έως και τα 6.000 δολάρια αν η σύγκρουση παραταθεί.
Την ίδια στιγμή, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης (futures) των αμερικανικών δεικτών δείχνουν σημαντική πτώση για το άνοιγμα της Δευτέρας. Η αβεβαιότητα χτυπά και τον πληθωρισμό, καθώς η αύξηση του ενεργειακού κόστους κατά 10% μπορεί να προσθέσει έως και 0,4% στον παγκόσμιο πληθωρισμό, περιπλέκοντας τα σχέδια των κεντρικών τραπεζών για μείωση των επιτοκίων.
Τι λένε οι ειδικοί
Σύμφωνα με την Oxford Economics, το χειρότερο σενάριο (κλείσιμο του Ορμούζ) θα μπορούσε να μειώσει το παγκόσμιο ΑΕΠ κατά 0,3% το 2026. Η αγορά παραμένει σε «στάση αναμονής», αξιολογώντας αν η επίθεση «Βρυχηθμός του Λέοντος» θα είναι σύντομη ή αν θα εξελιχθεί σε έναν εξαντλητικό πόλεμο φθοράς που θα γονατίσει την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα.
